DARGEÇİT - GENEL BİLGİLER

Kerboran(Dargeçit) Neresi? Kerboran ya da Türkçe adıyla Dargeçit, Mardin'nin kuzeydoğusunda Dicle Irmağının geçtiği Germav(Ilısu)'a yaklaşık 15 km uzaklıkta yer alır.Kerboran (Dargecit), yüz ölçümü yaklasik 550 km2 olup Mardin iline 110 km.uzaklıkta, en yakin ilçe olan Midyat’a ise 38 km. uzaklıkta olan Kerboran'nın doğusunda Dicle Nehri'nin sınır oluşturduğu Güçlükonak, batısında Midyat,kuzeyinde Gercüs(Kerços) ve güneyinde idil(Hezax) ilçeleri bulunmakta. 37° doğu enleminde ve 41° boylamında yer alan Kerboran'ın yükseltisi ise 1023 metredir. Günümüzde Şehir 1989 yılından beri ilçe olan Kerboran'a bağlı merkezde bir belediye 2 belde 35 köy ile 33 mezra var. 1994'ten itibaren Kılavuz(Xelila) ve Sümer(Deywan) kasabalarında da belediye faaliyetleri başlamıştır. Kerboran son sayımlara göre yaklaşık 20 bin nüfusa sahip. Bu sayı göç yüzünden her geçen gün azalmakta.Köylerin yarısından fazlasi son 30 yıl içerisinde boşaltılmış. Ilçe ve civarındaki köylerde toplam olarak yaklaşık 50 bin insan var. Gerek Türkiye'nin büyük metropollerinde gerekse de Avrupa'da bugün sayıları binleri çoktan aşmış Kerboranlı yaşamakta. Özellikle İstanbul,Konya,Adana,Mersin ve İzmir bu yöredeki nüfusun aktığı metropoller... Yurtdışında ise başta Isvec,Almanya,Fransa olmak üzere hemen hemen tüm Batı Avrupa ülkelerinde, Yeni Dunya'da ise Amerika,Avustralya ve Kanada'da göçmen olarak 3 kusaktır yasayan binlerce Kerboran kökenli insan mevcut. İlçede Kaymakamlıkla birlikte Adliye teşkilati,ilçe Jandarma Komutanligi,Nüfus Müdürlügü, Malmüdürlügü,ilçe Tarim Müdürlügü,Tapu Sicil Müdürlügü,icra Müdürlügü,Milli Egitim Müdürlügü, Müftülük Saglik Grup Baskanligi, P.T.T.,TEDAS,ve Sosyal Yardimlasma Vakfi,Emniyet Amirligi ve Ziraat Bankasi faaliyet göstermektedir. Ilçede Askerlik subesi dışında diğer Kamu Kurumları faaliyetlerini sürdürmekte. .: Dargeçit Coğrafyası :. 1- Konumu, Yeri, Sınırları ve Komşuları Dargeçit, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin güneyindeki Mardin iline bağlı şirin bir ilçe merkezidir.Yüzölçümü yaklaşık olarak 550 km 2'dir.Ortalama rakım 900 m civarındadır. Doğusunda Şırnak ilinin Güçlükonak ilçesi, batısında Midyat , Kuzeyinde Batman iline bağlı Gerçüş, güneyinde ise Şırnak iline bağlı İdil ilçesi bulunmaktadır. Dargeçit ilçesi, 37-38 kuzey paralelleri ile 41-42 batı meridyenleri arasında yer almaktadır. Güneydoğu Anadolu Bölgesinin en dağlık yörelerinden birisi de Mardin ilidir. Bu ilin toprakları içinde yer alan bir ilçe de Dargeçit ilçesidir.Güneydoğu Anadolu bölgesinin en dik ve engebeli yerlerindendir. Dargeçit ilçesinin çok yüksek dağları yoktur. Dargeçit ilçesi sırtını iki tepeye dayamıştır.En yüksek dağı (Mardin'in en büyük dağıdır-Akçadağ-1614m) ilçenin kuzeydoğusunda yer alan SİTE dağıdır. Dargeçit ilçesinin ormanları yok denecek kadar azdır. İlçe topraklarının büyük bir kısmı palamut ve meşe ağaçlarından oluşan ormanlık araziden oluşmuştur. Bu ormanlık alanlar insanların tahribi sonucunda ormanlık vasfını yitirmiş bulunmaktadır. Bugüne kadar orman kalıntıları olarak varlığını koruyan meşe ve palamut ağaçlarıdır. Son yıllarda buna karşı bir çok önlem alındı. İlçenin 10-12 km uzaklığında Ilısu Köyü yakınlarından Dicle Nehri geçmektedir. Ayrıca ilçenin güneyinde yer alan Akyol Köyü ile Belen Köyü arasından geçen bir akarsu bulunmaktadır. Bu akarsu düzenli değildir. Kışları kar ve yağmur sularından taşma gösterirken yazın suları yok denecek kadar azalır.Bu akarsudan yararlanılarak sulu tarım yapılmaktadır.İlçeye bağlı Kuyubaşı yakınında yer altından çıkan suyla sulu tarım yapılmaktadır. Dargeçit ilçemize geldiğinizde Gülbiş'e uğramadan sakın gitmeyiniz. Burada etrafı ağaçlandırılmış bir havuz bulunmaktadır.Gülbiş ideal piknik yeridir. İlçe sınırları içinde doğal sayılabilecek göl bulunmamaktadır.Yer altı sularının yetersizliği nedeniyle halen ilçenin bazı köylerinde içme sularını, yağmur sularının doldurduğu kuyulardan temin eden köyler vardır. İlçenin su şebekesi yapılmadan önce subaşında bulunan kaynaktan su kanallarıyla İlçe merkezinin su ihtiyacı karşılanmaktaydı. Bu nedenle su kanallarının önünde 5 tane su değirmeni Süryaniler tarafından yapılmıştı. Kanallardan suyun yetersiz gelmesiyle değirmenler kapatılmıştır. Halen bu su değirmenlerin kalıntıları ve binaları yer almaktadır. 2-Dargeçit ilçesi arazi dağılımı: Yüzölçümü 550 km 2 Tarla arazisi 15.865 Hektar Sebze arazisi 562 Hektar Meyvelik 3.411 Hektar Çayır-Mera 145.205 Hektar Koruluk-Orman 140.756 Hektar Tarıma elverişsiz arazi 140.756 Hektar Kullanılmayan arazi 39.601 Hektar 3-İklim ve Yağış Durumu İlçede karasal iklim hakimdir. Yazları sıcak ve kurak,kışları soğuk ve yağışlıdır. Rüzgarlar genellikle doğu ve güneydoğudan eser. Kış ve ilkbahar mevsimleri genellikle yağışlıdır. 4-Sosyal Durum 1990 yılı nüfus sayım sonuçlarına göre ilçenin merkez nüfusu 10.600 ilçeye bağlı köy ve mezraların nüfusu 19.000 alarak tespit edilmiştir. Toplam nüfus 29.600 olup bunların 17.000'i erkek ve 12.600'ü bayandır. 1997 yılında yapılan genel nüfus sayımında Dargeçit ilçesi toplam nüfusu facto nüfus(bulunan yere göre) 26.011, jure nüfus(İkametgaha göre) 26.497 olarak tespit edilmiştir. 2000 yılında yapılan nüfus sayımı sonuçlarına göre Dargeçit İlçesinin genel nüfusu 29.200'tur. Merkez nüfusu 17.000 olup, ilçeye bağlı köy ve mezraların nüfusu 12.200 olarak tespit edilmiştir. 1990 yılından sonra göç eden köylerin ilçe merkezine yerleşmesiyle ilçe merkezinin nüfusu artmıştır. İlçede 36 köy, 26 mezra ve 2 belde bulunmaktadır. İlçeye bağlı beldeler Kılavuz ve Sümer Beldeleridir. Dargeçit merkezinin toplam dört mahallesi bulunmaktadır; Saray mahallesi, Safa mahallesi, Tepebaşı mahallesi ve Bahçebaşı mahallesi olmakla birlikte toplam 2400 hane bulunmaktadır. .: Dargeçit Ekonomisi :. Dargeçit ilçesinde ekonomi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanır. Ayrıca arazi varlığının kısıtlı olması ve arazinin elverişsiz olması nedeniyle kadın ve kızların çoğu bahar aylarından başlayarak Batman, Silopi gibi yerlere çapa yapmaya ve pamuk toplamaya,Karadeniz Bölgesine de fındık toplamaya giderler.Ayrıca bazı kızlar, Halk Eğitim Merkezi ve ÇATOM tarafından açılan Halıcılık kurslarında yaptıkları halıları satarak aile bütçesine katkıda bulunurlar. Son yıllarda İstanbul'da tekstilin gelişmesiyle genç kızlar, İstanbul'a çalışmaya gitmeye başlamışlardır. Erkekler ise batı illerine giderek mevsimlik işçi olarak çalışmak tadırlar. İlçede fabrika ve işletme gibi iş sahaları olmadığı için buradaki insanların bir çoğunun geçimi dışarıya bağlı olmuştur. İlçe insanı bahar ve yaz mevsimlerinde çalışarak kışın kazandıklarını harcarlar. Bu nedenle kışın ilçede bir canlılık olurken, bahar ve yaz mevsimlerinde ise ilçe çok sakin olmaktadır. İlçenin arazi yapısı taşlık olması nedeniyle tarıma elverişli toprak oldukça sınırlıdır. Bunun için tarımsal üretim çok düşüktür.Alınan ürünler sadece ailenin ihtiyacını karşılamaktadır. .: Adrese Dayalı Nüfus Sonuçları :. Dageçit'in merkez ve köy nüfusları İl İlçe Toplam Şehir Köy Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Mardin Dargeçit  26.988  13.290  13.698  14.118  7.030  7.088  12.870  6.260  6.610 Toplam  26.988  13.290  13.698  14.118  7.030  7.088  12.870  6.260  6.610 Dargeçit'te yaş grubu ve cinsiyete göre nüfus İl İlçe Yaş grubu Toplam Erkek Kadın Mardin Dargeçit 0-4  3.842  1.984  1.858 5-9  3.892  1.974  1.918 10-14  3.626  1.866  1.760 15-19  3.347  1.691  1.656 20-24  2.464  1.305  1.159 25-29  2.306  1.106  1.200 30-34  1.531  670  861 35-39  994  450  544 40-44  869  403  466 45-49  617  314  303 50-54  710  313  397 55-59  715  288  427 60-64  545  255  290 65-69  449  219  230 70-74  400  181  219 75-79  424  193  231 80-84  142  43  99 85-89  66  21  45 90+  49  14  35 Toplam  26.988  13.290  13.698 Belediye teşkilatı olan yerleşim yerlerinin nüfusları İl İlçe Belediye Toplam Erkek Kadın Mardin Dargeçit Dargeçit Belediyesi  14.118  7.030  7.088 Sümer Belediyesi  2.612  1.279  1.333 Kilavuz Belediyesi Belediye teşkilatı olmayan yerleşim yerlerinin nüfusu İl İlçe Bucak Köy Toplam Erkek Kadın Mardin Dargeçit Merkez Akyol 141 63 78 Alayurt 340 157 183 Altinoluk 408 199 209 Altiyol 637 303 334 Bağözü 95 47 48 Batur 15 5 10 Beğendi 73 40 33 Belen 28 12 16 Bostanli 239 117 122 Çatalan 564 256 308 Çatalçam 25 11 14 Çelikköy 61 33 28 Çukurdere 39 16 23 Değerli 26 16 10 Gürgen 17 7 10 Gürişik 373 172 201 Ilisu 249 120 129 Karabayir 726 342 384 Kartalkaya 87 44 43 Kismetli 33 14 19 Korucu 13 5 8 Suçati 583 279 304 Tanyeri 43 25 18 Tavşanli 222 103 119 Temelli 1191 602 589 Yanilmaz 19 9 10 Yilmaz 392 188 204